تبلیغات
کانون فرهنگی ثقلین افشار دارالامان - نگاه اجمالی به شفاعت در قرآن
کانون فرهنگی ثقلین افشار دارالامان

کانون فرهنگی ثقلین یک نهاد فرهنگی اجتماعی بوده به شکل رایگان فعالیت مینماید.

نگاه اجمالی به شفاعت در قرآن

یکشنبه 16 آبان 1389

نگاه اجمالی به شفاعت در قرآن

                               حجة الاسلام و المسلمین شیونی

یکی از مباحث مهم عقیدتی و قرآنی شفاعت است که درک و فهم صحیح از آن نقش بسیار مهم در امیدواری انسانها به لطف و رحمت الهی و در زمینه سازی ترک معصیت  و عدم ارتکاب جرم و گناه دارد. تفسیر و برداشت نادرست دانشمند نماهای مزدور اجانب و استکبار نسبت به بعضی معارف قرآن از قبیل شفاعت ، که به داخواه هوی و محورانه و جلب رضایت دشمنان دین با آیات قرآن روبرو می شوند. از این رو به مذهب حقه شیعه به خاطر اعتقاد به شفاعت تهمت شرک و کفر زده و از هیچ گونه ظلم و جنایت علیه شیعه دریغ نمی ورزند.

واژه شفاعت با مشتقاتش در قرآن کریم در ضمن 19 سوره 31 مرتبه آمده است.

الشفاعة : پیوستن به دیگری برای اینکه یار و یاور اوست و درخواست کننده از او . شفاعت یعنی پیوستن به کسی که از نظر حرمت و مقام بالاتر از کسی است که مورد شفاعت قرار می گیرد. (1)

شفاعت در اصطلاح آنست که شخصی که محکوم به جرم و تخلف از قانون است و باید مجازات شود ؛ کسی را واسطه قرار میدهد تا در باره او شفاعت کند و او را از مجازات نجات بخشد. و یا برای رسیدن به مال و ملک ، متوسل به فردی می شود و با وساطت او به مقصود خویش نایل می گردد.(2)

شفاعت در آیات قرآن کریم

با مطالعه و کنار هم قرار دادن آیات شفاعت آن ها را می توان به 9 دسته تقسیم نمود:

1 -  آیاتی که صلاحیت بت ها را برای شفاعت رد کرده است .

« و یقولون هؤلاء شفعاؤنا عند الله قل اتنبئون الله بما لا یعلم فی السماوات و لا فی الارض سبحانه و تعالی عما یشرکون » ( یونس / 18 )

( و می گویند اینها شفیعان ما نزد خدا هستند. بگو آیا خدا را به چیزی خبر می دهید که در آسمان ها و زمین سراغ ندارد؟ منزه است او ، برتر است از همتایانی که قرار می دهند. )

مراد از همتایان بت های قریش است که می گفتند ما بت ها را عبادت می کنیم تا ما را به خدا نزدیک کند. ما قادر به عبادت خدا نیستیم . خداوند (ج) عقیده آن ها را رد نمود. (3)

آیات : انعام / 94 ، روم / 13 ، زمر / 43 ، یس / 23 از همین دسته آیات هستند.

2 -  آیاتی که شفاعت مورد نظر قوم یهود را رد می کند.

« و ا تقوا یوما لا تجزی نفس عن نفس شیئا و لا یقبل منها شفاعة » ( بقره / 48 )

و از روزی بترسید که کسی مجازات دیگری را نمی پذیرد و نه از او شفاعت پذیرفته می شود.

چون نیاکان و اجداد یهود ، پیامبران خدا بودند و معتقد بودند که آنها را شفاعت خواهند کرد و یا می پنداشتند که می توان برای گناهان فدیه و بدل تهیه نمود. (4)

آیه 123 سوره بقره هم ناظر به همین قسم است.

3 -  آیه ای که شفاعت در حق کفار را نفی نموده است.

« و کنا نکذب بیوم الدین حتی اتانا الیقین ، فما تنفعهم شفاعة الشافعین » ( مدثر / 48 ، 47 ، 46 )

( همواره روز جزا را انکار می کردیم تا زمانی که مرگ ما فرا می رسد. از این رو شفاعت شفاعت کننده گان به حال آنها سودی نمی بخشد. )

آیه 254 سوره بقره ناظر بر همین مورد است.

4 -  آیه ای که شفاعت را به خداوند اختصاص داده است.

« مالکم من دونه من ولی و لا شفیع » ( سجده / 4 )

( هیچ سرپرست و شفاعت کننده برای شما جز او نیست. )

آیه 44 سوره زمر نیز بر این مورد تاکید دارد.

5 -  آیاتی که شفاعت را به اذن خدا می داند.

« من ذا الذی یشفع عنده الا باذنه » ( بقره / 255 )

( کیست که در نزد او ، جز به فرمان او شفاعت کند. )

آیات ( یونس / 3 ، مریم / 87 ، سبا / 23 ، زخرف / 86 ، طه / 109 به شفاعت با اذن خدا تأکید دارد. )

6 -  آیاتی که موانع شفاعت را ذکر می کند.

« ما لظالمین من حمیم و لا شفیع یطاع » ( غافر / 18 )

( برای ستمکاران دوستی وجود ندارد و نه شفاعت کننده ای که شفاعتش پذیرفته شود. )

7 -  آیه ای که شرایط شفاعت شونده را بیان می کند.

« و لا یشفعون الا لمن ارتضی » ( انبیاء / 28 )

و آنها جز برای کسی که خدا راضی به شفاعت برای او است شفاعت نمی کنند. )

8 -  آیاتی که شرایط شفیع را ذکر کرده است.

« من ذا الذی یشفع عنده الا باذنه » ( بقره / 255 )

( کیست که در نزد او ، جز به فرمان او شفاعت کند. )

آیه 86 سوره زخرف اشاره به همین مورد دارد.

9 -  آیاتی که بیانگر شفاعت فرشتگان است.

« و قالوا اتخذ الرحمن ولداً سبحانه بل عباد مکرمون ...... و لا یشفع لا لمن ارتضی » ( انبیاء / 28 ، 27 ، 26 )  آیات نجم / 26 ، غافر / 7 ناظر به همین قسم است.

اصل مسلمی که مفسرین برای دستیابی به نظر قرآن در موضوعی ملزم به رعایت می باشند ؛ قرار دادن آیات کنار هم و توجه به صدر و ذیل آیات و شأن نزول آنها می باشد. در این صورت است که مفسر می تواند نظر دقیق در موضوع مورد نظر ارائه کند.

از مجموع آیات ذکر شده در مورد شفاعت و با توجه و عمل به روش مذکور شفاعت بر دو نوع است. شفاعت پذیرفته شده و مقبول و شفاعت قبیح و مردود.

شفاعت پذیرفته شده و مقبول آنست که از خدا شروع می شود و با اذن خدا (ج) به بعضی از افراد که اهل توحید ، صالح و آگاه به احوال مشفوع له بود ه خاتمه می یابد. مسأله مذکور ناشی از لطف و رحمت الهی می باشد.

شفاعت مردود ، شفاعت بت ها است که خداوند (ج) صلاحیت شفاعت برای بت ها را رد کرده است . بت شعور و درک و تشخیص ضرر و زیان ، سود و منفعت را ندارد. موانعی دیگری نیز در مورد شفاعت وجود دارد. مانند اینکه شفاعت برای مشرک و منکر نبوت و معاد هیچ سودی ندارد.

خداوند متعال شفیع را انتخاب می کند و خود انسانها حق انتخاب شفیع را ندارند.

شرایط شفیع :

شفاعت بالاصاله از طرف خداست و مقام شفاعت را خداوند به اولیاء و صلحا به اذن خویش می دهد و هیچ کس بالاستقلال قادر بر شفاعت نیست.

1 -  شفیع اهل توحید باشد.

2 -  شفیع آگاه به احوال مشفوع له یعنی کسی که شفاعت می شود باشد.

این دو مورد در سوره زخرف آیه 86 ذکر شده است.

« و لا یملک الذین یدعون من دونه الشفاعة الا من شهد بالحق و هم لا یعلمون »

مراد از کلمه حق در آیه شریفه دین توحید است و مراد از شهادت به حق معترف بودن به آن دین است . مراد از جمله « و هم یعلمون » چون مطلق آمده آگهی به حقیقت حال کسی است که می خواهد برایش شفاعت کند. پس شفاعت به اصل توحید و حقیقت و حال کسی که شفاعت می شود ؛ مشروط می باشد.

3 -  شرط سومی که در قرآن ذکر شده ، شفاعت باید با اذن خدا (ج) صورت گیرد.

« من ذا الذی یشفع عنده الا باذنه »

( کیست که در نزد او جز به فرمان او شفاعت کند. )

شرایط شفاعت شونده :

1 -  ایمان

خداوند متعال در سوره طه آیه 82 می فرماید : « و انی لغفار لمن تاب و آمن »

( و هر کسی را که توبه کند و ایمان آورد می بخشم. )

در آیه کریمه یکی از شرایط لازم برای شفاعت و مغفرت ایمان ذکر شده است.

2 -  رضایت خداوند

شفاعت شونده باید مورد پسند و رضایت خداوند (ج) باشد.

« و لا یشفعون الا لمن ارتضی »

( و آنها جز برای کسی که خدا راضی به { شفاعت برای او } است شفاعت نمی کنند. )

مراد از رضایت در اینجا رضایت در دین است. پس کسی که دین خدا را نپذیرفته و یا مشرک است شفاعت سودی به حال او نخواهد داشت.

3 -  عدالت

شخص ظالم و ستمگر نمی تواند مورد شفاعت قرار گیرد. عدل الهی نیز چنین اقتضا می كند « ما لظّالمین من حمیم و لا شفیع یطاع »

( برای ستمكاران ، دوستی وجود ندارد و نه شفاعت كننده ای كه شفاعتش پذیرفته شود. )

موانع شفاعت :

در شفاعت مقبول و حق ، باید موانع شفاعت از سر راه كنار گذاشته شود. در آیات كریمه قرآن بعضی از موانع شفاعت ذكر شده است كه البته موانع شفاعت گسترده میباشد. چه آنكه در روایات امامان معصوم (ع) كه مفسر واقعی قرآن هستند ؛ موانع دیگر هم تصریح شده است.

مواردی از موانع شفاعت در قرآن عبارتند از :

1-  شرك : « ان الله لا یغفر ان یشرك به »

2 -  عدم اعتنا به نماز و توبه پروردگار

3 -  بی توجهی به بیچاره گان محروم در جامعه

4 -  سرگرم كارهای باطل شدن

5 -  نپذیرفتن معاد

موانع چهارگانه در آیات سوره مدثر 42- 48 ذكر شده است.

6 -  ظلم : « ما لظّالمین من حمیم و لا شفیع یطاع » ( غافر / 18 )

نتیجه :

یكی از مباحث قرآنی و عقیدتی شفاعت است كه در آیات متعدد از آن بحث شده است. ایمان به شفاعت ، نقش به سزایی در سوق دادن توجه بشر به رحمت الهی و فراهم شدن زمینه رهایی بشر از قید هوای نفس و ارتكاب گناه دارد. این مسلم است كه قرآن در تعدادی از روایات شفاعت را رد كرده است همانطور كه در این نوشتار كوتاه و مؤجز اشاره شد قوم یهود و مشركان و بت پرستان شرایط شفیع و شفاعت شونده را ندارند و شامل كسانی كه مسلمات دین اسلام را قبول ندارند نیز نمیشود.

خداوند متعال مالك اصلی شفاعت است كه با اذن خودش به انسانهای شایسته مانند ؛ انبیاء و اوتاد دین و صلحا ..... و ملائكه مقام شفاعت را داده است. و بخاطر اینكه شفاعت یك امر بی حساب و گسترده نباشد در قرآن و روایات شرایط و موانع شفاعت ذكر شده است.

 

مآخذ :

1-      اصفهانی ، راغب ، مفردات الفاظ قرآن ، سید غلام رضا خسروی حسینی ، چاپ سوم انتشارات مرتضوی ، تهران ، زمستان 1383 .

2-      طاهری خرم آبادی ، سید حسین ، شفاعت ، چاپ اول ، موسسه بوستان كتاب ، قم ، 1385 ش 103.

3-      فیض كاشانی ، مولی محسن ، تفسیر صافی ، منشورات موسسه الاعلمی للمطبوعات ، بیروت ،  لبنان .

4-      مكارم شیرازی ، ناصر ، تفسیر نمونه ، چاپ بیست و پنجم ، دار الكتب الاسلامیه ، تهران ، بهار 1379 شمسی .

5-      طباطبایی ، سید محمد حسین ، تفسیر المیزان ، چاپ چهارم ، تهران ، 1370 ش.

 

جایگذاری : سید علی منصور مظفری


How do I stretch my Achilles tendon?
سه شنبه 17 مرداد 1396 01:31 ق.ظ
Hi there Dear, are you truly visiting this web site regularly,
if so after that you will without doubt obtain good experience.
What causes burning pain in Achilles tendon?
جمعه 13 مرداد 1396 05:38 ب.ظ
It's awesome designed for me to have a website, which is valuable in support of my experience.
thanks admin
Lorraine
جمعه 16 تیر 1396 07:22 ب.ظ
I like what you guys are up too. This sort of clever work and reporting!
Keep up the very good works guys I've included you guys to my blogroll.
imaswarner.jimdo.com
چهارشنبه 14 تیر 1396 01:48 ب.ظ
I don't know if it's just me or if everybody else encountering problems with your site.
It appears like some of the written text in your content are running off the screen. Can someone else please provide feedback and let me know if this
is happening to them too? This could be a problem with my browser because I've had this happen previously.
Thanks
std testing near me
سه شنبه 26 اردیبهشت 1396 05:56 ق.ظ
بسیار قلب از خود نوشتن در حالی که ظاهر
شدن دلنشین ابتدا آیا نه کار
بسیار خوب با من پس از برخی
از زمان. جایی درون جملات شما در واقع موفق به من مؤمن اما فقط برای کوتاه در حالی که.
من این کردم مشکل خود را با جهش در مفروضات و
یک ممکن است را خوب به کمک پر همه کسانی معافیت.
که شما در واقع که می توانید انجام من را
بدون شک بود تحت تاثیر قرار داد.
Chun
سه شنبه 26 اردیبهشت 1396 04:30 ق.ظ
Hey there, I think your website might be having browser compatibility issues.
When I look at your blog in Safari, it looks fine but when opening in Internet Explorer, it has some overlapping.
I just wanted to give you a quick heads up!
Other then that, great blog!
Myrtle
یکشنبه 24 اردیبهشت 1396 11:56 ب.ظ
Thanks for your marvelous posting! I certainly enjoyed reading it, you will be a great author.
I will be sure to bookmark your blog and will often come
back very soon. I want to encourage one to continue your great job, have a nice evening!
BHW
دوشنبه 21 فروردین 1396 06:27 ق.ظ
I was recommended this website by my cousin. I am not sure whether this post is written by
him as nobody else know such detailed about my trouble.
You're amazing! Thanks!
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر


فهرست وبلاگ
پیوندهای روزانه
آرشیو
نویسندگان
پیوندها
آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :
جستجو
آخرین پستها
اَبر برچسبها
!-- Begin k3cod.com Chatroom Code -->
چت روم

كد نوحه

كد مداحی

كد تقویم

دریافت كد ستاره باران وبلاگ

Digital Clock - Status Bar

مرجع تمامی وبلاگ نویسان جوان

br>

دریافت كد ستاره باران وبلاگ

Digital Clock - Status Bar

مرجع تمامی وبلاگ نویسان جوان

'http://hadith.shiaha.com/rooz.js' language=javascript >